Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol in de wijnwereld. Wijnmakers zoeken naar manieren om hun wijngaarden gezonder te houden, minder bestrijdingsmiddelen te gebruiken en tegelijkertijd prachtige wijnen te blijven maken.
Een ontwikkeling die hier perfect bij aansluit, is de opkomst van PIWI-druiven. Misschien heb je de naam nog nooit gehoord, maar de kans is groot dat we deze druiven de komende jaren steeds vaker in het glas krijgen.
Maar wat zijn PIWI-druiven precies? En misschien nog belangrijker voor wijnliefhebbers: zijn de wijnen ook echt lekker?
Wat zijn PIWI-druiven?
PIWI is een afkorting van het Duitse Pilzwiderstandsfähig. Vrij vertaald betekent dit: schimmelresistent.
Druiven zijn van nature gevoelig voor verschillende schimmelziekten, waaronder echte en valse meeldauw. Bekende druivenrassen zoals Chardonnay, Sauvignon Blanc, Pinot Noir en Merlot kunnen hier behoorlijk gevoelig voor zijn.
Voor wijnboeren betekent dit dat zij hun wijngaarden regelmatig moeten beschermen tegen deze ziekten. Vooral in wijngebieden met relatief veel regen en vocht kan dat een flinke uitdaging zijn.
PIWI-rassen zijn juist ontwikkeld om van nature beter bestand te zijn tegen dergelijke schimmels.
Geen genetische modificatie
Soms wordt gedacht dat PIWI-druiven genetisch gemodificeerd zijn. Dat is niet het geval.
PIWI-rassen ontstaan door klassieke kruising en selectie van verschillende druivenrassen. Wijnbouwers en onderzoekers zoeken daarbij naar de beste eigenschappen van verschillende druiven.
Het doel is duidelijk: een sterke druif ontwikkelen die minder gevoelig is voor ziekten, maar tegelijkertijd geschikt is voor het maken van kwalitatief goede wijn.
En juist op dat laatste gebied zijn de afgelopen jaren enorme stappen gezet.
Waarom zijn PIWI-druiven duurzaam?
Het grootste voordeel zien we in de wijngaard.
Doordat PIWI-rassen beter bestand zijn tegen schimmelziekten, hoeft een wijnboer zijn wijngaard doorgaans minder vaak te behandelen. Hierdoor zijn minder gewasbeschermingsmiddelen nodig.
Maar daar blijft het niet bij.
Minder behandelingen betekenen namelijk ook dat tractoren minder vaak door de wijngaard hoeven te rijden. Dat bespaart brandstof, vermindert de CO₂-uitstoot en zorgt ervoor dat de bodem minder zwaar wordt belast.
Minder behandelingen, minder brandstof en minder belasting van de wijngaard.
Voor wijnmakers die duurzamer of biologisch willen werken, zijn PIWI-druiven daarom bijzonder interessant.
Hoe smaken PIWI-wijnen?
Uiteindelijk kopen we natuurlijk geen fles wijn alleen omdat de druif duurzaam geteeld kan worden. De wijn moet vooral lekker zijn.
En precies daar wordt het interessant.
De eerste generaties schimmelresistente druiven hadden niet altijd de beste reputatie. Ze werden regelmatig gebruikt voor eenvoudige wijnen en stonden niet direct bekend om hun verfijning.
Dat beeld verandert snel.
Moderne PIWI-rassen worden niet alleen geselecteerd op hun natuurlijke weerstand, maar nadrukkelijk ook op aroma, structuur, balans en wijnkwaliteit.
Wijnmakers leren bovendien steeds beter hoe ze met deze relatief nieuwe druivenrassen moeten werken. De juiste bodem, het juiste moment van oogsten en een zorgvuldige vinificatie maken daarbij een wereld van verschil.
Het resultaat? Steeds meer PIWI-wijnen die ook kritische wijnliefhebbers weten te verrassen.
Bekende PIWI-druivenrassen
Inmiddels bestaan er verschillende interessante PIWI-rassen. Een aantal namen zullen we waarschijnlijk steeds vaker tegenkomen:
Souvignier Gris
geeft vaak aromatische witte wijnen met rijp fruit, kruidigheid en een mooie frisse structuur.
Cabernet Blanc
heeft qua naam én karakter enige verwantschap met Cabernet Sauvignon. De witte druif kan frisse, aromatische en soms behoorlijk krachtige wijnen opleveren.
Solaris
rijpt relatief vroeg en kan veel suikers ontwikkelen. Hierdoor is de druif bijzonder geschikt voor koelere wijngebieden.
Johanniter
levert frisse witte wijnen en doet qua stijl soms denken aan Riesling. Citrus, appel en een aangename zuurgraad komen regelmatig terug.
Muscaris
is juist bijzonder aromatisch. Denk aan bloemen, citrus en uitgesproken muskaatachtige aroma’s.
Het leuke is dat deze druiven hun eigen karakter hebben. Het zijn dus niet simpelweg duurzame kopieën van Chardonnay of Sauvignon Blanc.
Interessant voor Nederlandse wijnbouw
PIWI-druiven zijn ook voor Nederlandse en Belgische wijnmakers interessant.
Ons relatief koele en vochtige klimaat zorgt namelijk voor een hogere schimmeldruk in de wijngaard. Juist onder deze omstandigheden kunnen resistente druivenrassen hun voordelen laten zien.
Daarom vinden we in Nederlandse wijngaarden steeds vaker rassen zoals Johanniter, Solaris en Souvignier Gris.
De ontwikkeling van PIWI-rassen kan daarmee ook bijdragen aan de verdere groei van kwaliteitswijn uit Nederland.
Gaan PIWI-druiven Chardonnay en Sauvignon Blanc vervangen?
Dat verwachten we niet zo snel.
Klassieke druivenrassen zijn sterk verbonden met beroemde wijngebieden. Denk aan Chardonnay in de Bourgogne, Sauvignon Blanc in de Loire of Pinot Noir in de Bourgogne.
Die eeuwenlange traditie verdwijnt natuurlijk niet.
PIWI-druiven bieden vooral een nieuwe mogelijkheid naast de klassieke druivenrassen. Zeker voor wijngebieden waar duurzaamheid, biologische wijnbouw en een hoge schimmeldruk belangrijke onderwerpen zijn.
Duurzaamheid én kwaliteit in hetzelfde glas
Betreft PIWI-druiven: de duurzame toekomst van wijn, vinden we bij Het Wijnkasteel ontwikkelingen zoals PIWI bijzonder interessant. Niet omdat iedere traditionele druif ineens vervangen moet worden, maar omdat innovatie altijd onderdeel is geweest van de wijnwereld.
Uiteindelijk draait het voor ons om wat er in het glas zit.
Een wijn kan biologisch, duurzaam of van een innovatieve druivensoort gemaakt zijn, maar hij moet bovenal goed en lekker zijn.
En juist daarom verdienen PIWI-wijnen aandacht.
Ze laten zien dat duurzamere wijnbouw niet ten koste hoeft te gaan van kwaliteit. Integendeel: de nieuwste generatie PIWI-wijnen bewijst dat innovatie, duurzaamheid en smaak uitstekend samen kunnen gaan.
Misschien drinken we over een aantal jaren dus net zo vanzelfsprekend een glas Souvignier Gris of Johanniter als we nu kiezen voor Chardonnay of Sauvignon Blanc.